Aktif aknenin kontrol altına alınması ve iz tipine göre planlanan kişiye özel skar tedavisi.
Akne Tedavisi
Akne, siyah ve beyaz noktalar (komedonlar), kızarık ve iltihaplı sivilceler ile bazı kişilerde derin yerleşimli nodül ve kistlerle seyreden, oldukça yaygın bir cilt hastalığıdır. En sık ergenlik döneminde görülse de erişkinlikte devam edebilir veya ilk kez erişkin yaşlarda ortaya çıkabilir.
Akne tedavisinde amaç yalnızca mevcut sivilceleri geçirmek değil; yeni akne oluşumunu azaltmak ve leke ile kalıcı akne izi gelişimini önlemektir.
Akne Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi; aknenin tipi, şiddeti, kişinin yaşı, cilt yapısı ve iz bırakma eğilimine göre planlanır.
Hafif ve orta şiddette aknede retinoidler, benzoyl peroksit, azelaik asit ve gerekli durumlarda topikal antibiyotikler kullanılabilir. Daha yaygın ve inflamatuar aknelerde oral antibiyotikler, uygun kadın hastalarda hormonal tedaviler; şiddetli, iz bırakma riski yüksek veya diğer tedavilere dirençli aknelerde ise oral izotretinoin tercih edilebilir.
Tedavi sırasında cilt bariyerini korumak için uygun bir temizleyici, nemlendirici ve güneş koruyucu kullanılması da önemlidir.
Randevu
Akne şiddeti ve iz tipi muayenede birlikte değerlendirilerek plan oluşturulur.
Sivilceler geçtikten sonra kalan kırmızı veya pembe izler PIE (postinflamatuar eritem) olarak adlandırılır. Bunlar çökük akne skarı değildir. Özellikle uzun süre devam eden kırmızı izlerde damar yapılarını hedefleyen IPL uygulamalarından yararlanılabilir.
02
Akne Sonrası Kahverengi Lekeler (PIH)
Akne sonrasında kalan kahverengi lekeler PIH (postinflamatuar hiperpigmentasyon) olarak adlandırılır. Tedavide güneşten korunma, retinoidler, azelaik asit, leke açıcı ürünler ve kimyasal peeling gibi yöntemlerden yararlanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Akne Tedavisi Hakkında
Akne tedavisi ne kadar sürer?+
Tedavinin etkisi genellikle haftalar içerisinde ortaya çıkar. Belirgin sonuçların değerlendirilmesi için çoğunlukla birkaç ay gerekir.
Akne sadece ergenlerde mi görülür?+
Hayır. Akne erişkin kadın ve erkeklerde de görülebilir.
Sivilceleri sıkmak iz bırakır mı?+
Evet. Sivilcelerin sıkılması inflamasyonu artırarak leke ve kalıcı skar gelişme riskini artırabilir.
Akne tedavisi sırasında nemlendirici kullanılmalı mı?+
Evet. Özellikle kurutucu akne tedavileri sırasında uygun bir nemlendirici kullanmak cilt bariyerinin korunmasına yardımcı olur.
Akne Skarları
Akne Skarları
Akne izleri, aktif akne lezyonlarının iyileşmesinin ardından ciltte ortaya çıkabilen kalıcı doku değişiklikleridir. Çökük izler, geniş gözenek görünümündeki izler, kabarık izler ile akne sonrasında kalan kırmızı veya kahverengi lekeler birbirinden farklı özelliklere sahiptir ve tedavi yaklaşımları da buna göre değişir.
Akne izi tedavisinde ilk ve en önemli adım, izin tipinin doğru belirlenmesidir. Her akne izine aynı cihazı veya işlemi uygulamak yerine; izin derinliği, şekli ve cilt yapısı değerlendirilerek kişiye özel bir tedavi planı oluşturulması daha doğru bir yaklaşımdır.
Çökük akne izlerinde kişinin ihtiyacına göre fraksiyonel mikroiğneli radyofrekans (altın iğne), subsizyon, TCA CROSS, mezoterapi, biyostimülan uygulamalar ve minimal dolgu uygulamaları tek başına veya kombine şekilde kullanılabilir.
Akne İzleri (Skarları) Neden Oluşur?
Akne sırasında ciltte oluşan inflamasyon, dermisteki kolajen yapısında hasara neden olabilir. İyileşme sırasında yeterli kolajen oluşmadığında çökük yani atrofik akne izleri, aşırı doku oluştuğunda ise kabarık izler gelişebilir.
Özellikle derin, inflamatuar ve uzun süre devam eden aknelerde iz gelişme riski daha yüksektir. Akne izi tedavisine başlamadan önce mümkün olduğunca aktif aknenin kontrol altına alınması önemlidir. Yeni akne lezyonları oluşmaya devam ederken yeni izler de gelişebilir.
Skar Tipleri
Akne Skar Tipleri Nelerdir?
Çökük akne izleri genel olarak üç ana grupta değerlendirilir.
01
Ice-Pick Akne Skarları
Ice-pick izler, cilt yüzeyinden derine doğru uzanan, dar ve keskin sınırlı izlerdir.
Bu tip izlerde yüzeyden uygulanan işlemler her zaman yeterli olmayabilir. Özellikle uygun ice-pick skarlarda TCA CROSS tedavi planına dahil edilebilir.
02
Rolling Akne Skarları
Rolling izler, cilt yüzeyinde dalgalı ve çökük bir görünüm oluşturan daha geniş izlerdir.
Bu izlerin altında cildi aşağı doğru çeken fibröz bantlar bulunabilir. Bu nedenle özellikle rolling skarlarda subsizyon önemli tedavi seçeneklerinden biridir.
03
Boxcar Akne Skarları
Boxcar izler, daha geniş, yuvarlak veya köşeli kenarlara sahip çökük izlerdir.
İzin derinliğine göre fraksiyonel mikroiğneli radyofrekans, subsizyon, TCA CROSS veya farklı kombinasyonlar kullanılabilir.
Bir kişinin yüzünde aynı anda birden fazla akne izi tipi bulunabilir. Bu nedenle tedavi çoğunlukla tek bir yöntemden oluşmaz.
Tedavi Yöntemleri
Akne İzi Tedavisinde Kullanılan Yöntemler
01
Akne Skarında Altın İğne (Fraksiyonel Mikroiğneli Radyofrekans)
Fraksiyonel mikroiğneli radyofrekans, halk arasında altın iğne olarak bilinen ve akne izlerinin tedavisinde sıklıkla kullanılan yöntemlerden biridir.
Mikroiğneler aracılığıyla radyofrekans enerjisi derinin belirlenen derinliklerine iletilir. Oluşturulan kontrollü termal etki ile kolajen üretiminin ve dermal yeniden yapılanmanın desteklenmesi hedeflenir.
İğne derinliği ve enerji düzeyi skarın bulunduğu bölgeye ve derinliğine göre ayarlanabilir.
Özellikle;
Boxcar skarda,
Rolling skarda,
Cilt yüzeyindeki düzensizliklerde,
Geniş gözenek görünümünde,
Akne izlerine eşlik eden cilt kalitesi problemlerinde
tercih edilir.
02
Subsizyon Nedir?
Subsizyon, çökük akne izlerini cilt altındaki dokulara bağlayan fibröz bantların serbestleştirilmesi amacıyla yapılan bir işlemdir. Özellikle cilt gerildiğinde görünümü azalan, geniş ve dalgalı rolling akne skarlarında tercih edilebilir.
İşlem sırasında iğne veya kanül yardımıyla skarın altındaki fibröz bağlantılar serbestleştirilir. Böylece cildi aşağı doğru çeken kuvvetin azaltılması ve çöküklüğün yükselmesine yardımcı olunması hedeflenir. Subsizyon sonrasında bölgede geçici morarma, ödem ve hassasiyet görülebilir.
Bazı kişilerde subsizyon tek başına yeterli olabilirken, daha iyi bir sonuç elde etmek amacıyla altın iğne, biyostimülan veya dolgu uygulamalarıyla birlikte planlanabilir.
03
TCA CROSS Nedir?
TCA CROSS, özellikle dar ve derin akne izlerinin tedavisinde kullanılan noktasal bir kimyasal uygulamadır. “CROSS”, yüksek konsantrasyondaki trikloroasetik asidin yalnızca skarın içine kontrollü olarak uygulanması yöntemini ifade eder.
TCA CROSS özellikle ice-pick ve seçilmiş derin boxcar skarlarda tercih edilebilir.
Uygulama sırasında asit tüm yüze değil, yalnızca skarın içine çok küçük miktarlarda uygulanır. Oluşturulan kontrollü hasarla yeni kolajen oluşumunun ve skarın zaman içerisinde yüzeye doğru yükselmesinin desteklenmesi hedeflenir. İşlem sonrasında uygulanan bölgelerde küçük kabuklanmalar oluşabilir. Kabukların koparılmaması ve güneşten korunma önemlidir.
04
Akne Skarlarında Mezoterapi
Mezoterapi, cildin yenilenme ve onarım süreçlerini desteklemeye yönelik farklı içeriklerin küçük enjeksiyonlarla cilde uygulanmasıdır.
Akne izi tedavisinde mezoterapi temel olarak skarı mekanik olarak serbestleştiren veya derinliğini doğrudan değiştiren bir işlem değildir. Daha çok cilt kalitesini, nemini ve yenilenme sürecini desteklemek amacıyla tedavi planına eklenebilir. Kişinin ihtiyacına göre altın iğne, subsizyon veya diğer skar tedavileriyle birlikte kullanılabilir.
05
Akne İzlerinde Biyostimülan Uygulamalar
Biyostimülanlar, dokunun kendi kolajen üretimini desteklemeyi amaçlayan enjeksiyon uygulamalarıdır. Atrofik akne izlerinde kolajen kaybı bulunduğu için uygun kişilerde biyostimülanlar dermal desteğin ve cilt kalitesinin artırılmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.
Polinükleotid ve bazı kolajen uyarıcı uygulamalarla atrofik skarlarda iyileşme bildiren klinik çalışmalar bulunmaktadır. Biyostimülanlar özellikle altın iğne veya subsizyon gibi skarın yapısına yönelik tedavilerin yanında destekleyici olarak planlanabilir.
06
Akne İzlerinde Minimal Dolgu Uygulamaları
Bazı çökük akne izlerinde çok küçük miktarlarda hyalüronik asit dolgu kullanılarak skarın altındaki hacim kaybının desteklenmesi mümkün olabilir.
Amaç yüzü doldurmak veya hacimlendirmek değil, yalnızca belirgin çöküklüğün bulunduğu skarın altına minimal miktarda destek sağlamaktır. Özellikle subsizyon sonrasında serbestleştirilen bazı rolling veya boxcar skarlarda dolgu tedavi planına eklenebilir.
Hyalüronik asit dolguların atrofik akne izlerinde görünümü iyileştirebildiğini gösteren randomize klinik çalışmalar bulunmaktadır.
Seans Planı
Akne Skar Tedavisi Kaç Seans Yapılır?
Akne skar tedavisinde herkese uygulanabilecek standart bir seans sayısı yoktur. Seans sayısı;
Skarın tipine,
Skarın derinliğine,
İzlerin sayısına,
Kullanılan yönteme,
Kişinin cilt tipine,
Tedaviye verdiği yanıta
göre değişir. Çoğu kişide tedavi bir süreç şeklinde planlanır ve farklı seanslarda farklı yöntemler uygulanabilir.
Beklenti
Akne Skarları Tamamen Geçer mi?
Akne izi tedavisinde amaç cildi tamamen izsiz hale getirmek değil, izlerin derinliğini ve görünürlüğünü mümkün olduğunca azaltmak ve cilt yüzeyini daha homojen hale getirmektir.
Tedaviye alınacak yanıt skarın tipi, derinliği, yaşı ve kişinin kolajen yanıtına göre değişir. Özellikle derin ve uzun süredir bulunan skarlarda tamamen kaybolma yerine belirgin iyileşme daha gerçekçi bir hedeftir.
Sık Sorulan Sorular
Akne ve Akne Skar Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Doğru yöntem seçimi, skar tipinin doğru tanımlanmasıyla başlar.
Akne varken akne izi tedavisi yapılabilir mi?+
Aktif akne ve akne izlerinin tedavisi birlikte planlanabilir. Yeni izlerin oluşmasını önlemek için aktif aknenin kontrol altına alınması önemlidir; ancak iz tedavisine başlamak için aknenin tamamen geçmesini beklemek her zaman gerekli değildir. Akne izlerine erken dönemde müdahale edilmesi, izlerin daha kalıcı ve belirgin hale gelmesini önlemeye yardımcı olurken tedaviden alınan yanıtı da artırabilir.
Hangi akne izinde hangi tedavi kullanılır?+
Tek bir yöntem bütün akne izlerine uygun değildir. Genel olarak rolling izlerde subsizyon, ice-pick izlerde TCA CROSS, boxcar ve yüzey düzensizliklerinde fraksiyonel mikroiğneli radyofrekans değerlendirilebilir. Ancak skarlar çoğunlukla karışık tipte olduğu için tedavi kişinin yüzü değerlendirilerek planlanır.
Altın iğne bütün akne izlerini geçirir mi?+
Hayır. Fraksiyonel mikroiğneli radyofrekans birçok atrofik akne izinde etkili olabilir ancak cildi aşağı çeken fibröz bantları doğrudan serbestleştirmez ve çok derin ice-pick izleri tek başına yeterince tedavi etmeyebilir. Bu nedenle gerektiğinde subsizyon veya TCA CROSS gibi yöntemlerle kombine edilir.
TCA CROSS tüm yüze uygulanır mı?+
Hayır. TCA CROSS klasik kimyasal peelingden farklı olarak yalnızca uygun akne skarlarının içine noktasal olarak uygulanan bir yöntemdir.
Akne izlerine dolgu yapılabilir mi?+
Uygun çökük izlerde evet. Özellikle bazı rolling ve boxcar izlerde çok küçük miktarlarda hyalüronik asit dolgu ile skarın altı desteklenebilir. Amaç yüzü hacimlendirmek değil, yalnızca belirli skarlardaki çöküklüğü azaltmaktır.
Akne izlerinde biyostimülan kullanılabilir mi?+
Uygun kişilerde kullanılabilir. Biyostimülan uygulamalarda amaç cildin kendi kolajen üretimini desteklemek ve dermal kaliteyi artırmaktır. Genellikle skarın tipine yönelik diğer işlemlerin tamamlayıcısı olarak değerlendirilir.
Akne lekesi ile akne izi aynı şey midir?+
Hayır. Akne sonrasında kalan kırmızı veya kahverengi renk değişiklikleri gerçek bir çökük skar olmayabilir. Akne izi ise cilt yüzeyinde yapısal bir değişiklik oluşturur. Leke ve skarın tedavileri birbirinden farklıdır. Bu nedenle tedavi öncesinde hangisinin bulunduğunun ayrılması önemlidir.
Akne izi tedavisi yazın yapılabilir mi?+
Evet, bazı akne izi tedavileri yaz aylarında da uygulanabilir. Altın iğne (mikroiğneli radyofrekans) gibi bazı yöntemler, uygun güneşten korunma ile yaz döneminde de uygulanabilir. IPL ve bazı lazer uygulamalarında ise cilt tipi, bronzluk durumu ve güneş maruziyeti özellikle önemlidir. TCA CROSS gibi kontrollü kimyasal hasar oluşturan uygulamalar ise leke riskini azaltmak amacıyla genellikle güneşin daha az yoğun olduğu sonbahar ve kış aylarında tercih edilir.
01
Akne İzi Tedavisi İçin Aknenin Tamamen Geçmesi Beklenmeli mi?
Hayır. Akne izlerinin tedavisine başlamak için her zaman aktif aknenin tamamen geçmesini beklemek gerekmez.
Özellikle iz bırakma eğilimi olan kişilerde aylarca yalnızca aktif aknenin geçmesini beklemek yerine, aktif akne ve oluşmaya başlayan izler birlikte değerlendirilerek tedavi planlanabilir.
Uygun hastalarda akne tedavisi devam ederken fraksiyonel mikroiğneli radyofrekans (altın iğne) gibi yöntemler tedaviye eklenebilir. Mevcut skarın tipine göre subsizyon, TCA CROSS veya diğer skar tedavileri de uygun zamanda planlanabilir.
02
Kurutucu Akne Tedavileri Kullanırken Altın İğne Yapılabilir mi?
Akne tedavisinde kullanılan retinoidler ve oral izotretinoin gibi ilaçlar ciltte kuruluk ve hassasiyet oluşturabilir. Ancak bu durum altın iğnenin her hastada mutlaka ertelenmesi gerektiği anlamına gelmez.
Uygulama kararı kişinin kullandığı tedavi, cilt bariyerinin durumu, aktif aknenin şiddeti ve uygulanacak cihaz parametrelerine göre verilir.
Ciltte yoğun tahriş veya belirgin bariyer bozukluğu varsa işlem ertelenebilir; uygun hastalarda ise akne tedavisi ile skar tedavisi birlikte yürütülebilir.
Değerlendirme
Akne İzi Tedavisi Kişiye Özel Planlanır
Akne izlerinde başarılı bir tedavi planının temelinde skar tipinin doğru belirlenmesi vardır. Ice-pick, rolling ve boxcar skar farklı özelliklere sahip olduğu için aynı yöntemle tedavi edilmez.
Kişinin skar yapısına göre fraksiyonel mikroiğneli radyofrekans (altın iğne), subsizyon, TCA CROSS, mezoterapi, biyostimülanlar ve dolgu uygulamaları tek başına veya kombine şekilde kullanılabilir.
Amaç tek seansta bütün izleri yok etmek değil; her skarı doğru yöntemle hedefleyerek cilt yüzeyini kademeli olarak daha düzgün ve homojen hale getirmektir.